18XX

18XX – Spelregels

 

Doel

Wie wordt het rijkste in privé-vermogen.

Spelverloop

1ste AANDELENRONDE (fiche op Share Dealing plaatsen)

·  1 aandeel kopen of passen met je eigen geld

·  beginnen met LNWR, dan GWR, GER,…

·  eerst directie-aandeel kopen, dan de gewone 10% aandelen

·  einde: als iedereen opeenvolgend past

·  speler links van laatste koper krijgt fiche “Priority Deal Card”

·  alle verkochte PR-spw in bedrijf stellen

·  BG-spw met min. 60% verkochte aandelen ook in bedrijf stellen

BEDRIJFSRONDE (fiche op 1, 2 of 3)

·  alle eigenaren van PR-spw krijgen privé-inkomsten

·  dan de BG-spw (van hoge naar lage beurswaarde)

·  Hoe?

A. leggen 2 gele spoortegels en/of vervangen van max. 1 spoortegel (vanaf fase 2 en 3)

B. BG-spw: bouwen station

C. locs laten rijden

D. opbrengst rit ontvangen BG-spw: beurskoers aanpassen

E. locs kopen gevolgen nieuwe locs toepassen

Verder spelverloop:

AANDELENRONDE:

·  speler met “Priority Deal Card” begint

·  elke speler mag telkens 1 aandeel kopen en elk gewenst aantal certificaten verkopen of passen.

·  als iedereen opeenvolgend past, eindigt de aandelenronde

BEDRIJFSRONDE:

·  1 ronde in fase 1

·  2 ronden in fase 2 (= eerste 3-lok is gekocht)

·  3 ronden in fase 3 (= eerste 5-lok is gekocht)

Einde:

·  als bank geen geld meer heeft, stopt het spel na de laatste bedrijfsronde

·  of als een aandeel de hoogst mogelijke waarde heeft bereikt en dit na de beurt van dat bedrijf

·  privé-vermogen = eigen contant geld + marktwaarde aandelen + ev. waarde PR-spw

Enkele details van het spel

IN BEDRIJF STELLEN

BG-spw:

·  zodra min. 60% van de aandelen gekocht zijn

·  directeur krijgt alle fiches- 1 fiche op landkaart (= thuisstation) (zie tabel 2)

·  1 fiche op afkorting van beurstabel- directeur krijgt Company Credits van alle 10 aandelen

AANDELEN KOPEN

van de Bank:

1) uit startpakket: de 4 private bedrijven (van goedkoop naar duur)

2) BG-spw in volgorde: van duur naar goedkoop

·  eerst directeursaandeel, dan het volgende bedrijf: zodra alle aandelen van vorige verkocht

·  bij 60% verkoop: bedrijf operationeel!

van de Bankpool (= verzamelplaats van verkochte spelersaandelen):

·  prijs = beurswaarde op dat ogenblik (tenzij nog niet beursgenoteerde aandelen)

·  geld naar de bank

opmerkingen:

·  aandelenlimiet niet overschrijden (zie tabel)

·  ook private spoorwegen tellen mee

·  directeursaandeel = 1 stuk

·  je mag eenzelfde aandeel niet aankopen en gelijk weer verkopen

AANDELEN VERKOPEN

·  prijs PR-spw = 30£ minder dan aankoopprijs

·  prijs BG-spw = koers voor de verkoop

·  NIET als:

o je tijdens deze ronde aandelen van dat bedrijf gekocht hebt

o geen directie-aandeel verkopen (uitz. directiewissel of failliet)

DIRECTEURSWISSEL

·  zodra iemand meer aandelen bezit van een bedrijf als de directeur van het ogenblik

·  ruil directeursaandeel voor twee gewone (van 10%)

·  oppassen dat je niet boven je aandelenlimiet gaat (tabel 3)

·  een directeursaandeel kan verkocht worden aan de Bankpool

·  maar dit kan er niet aangekocht worden (enkel bij wissel om te ruilen)

AANDELENLIMIET

·  2 spelers: 24

·  3 spelers: 16

·  4 spelers: 12

·  5 spelers: 10

Opm.

·  aandelen die onder de 50£ zakken tellen niet meer mee voor die limiet

·  aandelen die onder de 5£ zakken veroorzaken een faillissement

De acties tijdens een bedrijfsronde wat nader verklaard

A. SPOORTEGELS

PLAATSEN: 2 per beurt (met max. 1 vervanging vanaf fase 2)

waar

·  op zeshoeken

·  gele op de niet bebouwde vakken (beige)

·  groene op gele vanaf fase 2

·  bruine op groene vanaf fase 3 type

·  open land: tegels zonder station

·  dorp (•): spoor met 1 dwarsbalk (=station)

·  2 dorpen (••): sporen met 2 dwarsbalken

·  stad (O): spoor met groot station

hoe

·  verlenging eigen netwerk vanuit basisstation

·  mag niet naar zee of naar donker groen vak

·  mag wel naar aansluitbare spelborden (uitbreidingen)

·  op bruin als er een spoorverbinding ontstaat

·  een tegel moet met minstens 1 zijde correct aangrenzen

·  witte namen zijn gereserveerd voor bepaalde bedrijven kosten

·  bergen 100£ en rivieren 40£

·  met bedrijfsgeld betalen voor het bouwen

VERVANGEN (opwaarderen): slechts één per beurt!

·  geel wordt groen (fase 2)

·  groen wordt bruin (fase 3) (ook de reeds gedrukte groene)

·  bestaande spoorlijnen en type respecteren

·  sommige groene (# 52) passen slechts op bepaalde plaatsen

·  vervangen tegels zijn opnieuw beschikbaar

·  overzichtsblad maakt veel duidelijk

B. STATIONS BOUWEN

DOEL

·  op elke gebruikte route moet een eigen stationsfiche liggen

·  als een stad volledig met stations bebouwd is, mogen enkel de spelers die er een station

hebben door rijden

·  andere spelers mogen er wel beginnen of eindigen

KOST

·  eerste thuisstation is gratis

·  tweede kost 40£, alle volgende 100£

·  de bedrijfskas betaalt

opmerkingen:

·  bouwen op grote witte cirkels (dus nooit op kleine stations)

·  1 station per bedrijfsronde (het eventuele thuisstation niet meegerekend)

·  1 station per maatschappij per speelveld

·  er moet een open verbinding zijn naar een ander eigen station (lengte onbepaald)

C. LOCS LATEN RIJDEN

·  elke trein mag 1 keer per bedrijfsronde rijden

·  route moet beginnen en eindigen in een groot station en bevat minstens een eigen station (herkenbaar aan eigen fiche)

·  bereik = getal op loco-kaart = max. aantal mogelijke te bezoeken stations

·  je mag geen stations op de kaart overslaan (bewust vergeten mee te tellen…)

·  twee “2″ treinen mogen samen rijden als één type “3″ trein

·  opmerkingen:

o nooit twee keer dezelfde stad aandoen

o dubbelsteden mogen dubbel aangedaan worden

o route mag starten of eindigen op zeshoeken bezet door andere stationsfiches

o route mag niet door zo’n geblokkeerd gebied gaan

o route mag niet twee keer over zelfde stuk spoor

o elke loc rijdt een aparte unieke route

D. ROUTE-OPBRENGST

·  verdienste = som van alle ritopbrengsten van alle eigen locs

·  ritopbrengst = som van de waarde van alle bezochte stations op de route

·  voor wie?

BG-spw: directeur beslist:

o of dividend in % aandelen

=> koers stijgt 1 vak (als tot winst > 1/2 waarde aandeel)

=> koers stijgt 2 vakken (als tot winst > 2x waarde aandeel)

=> koers stijgt 3 vakken (als tot winst > 3x waarde aandeel)

=> koers stijgt 4 vakken (als tot winst > 4x waarde aandeel)

o of sparen in bedrijfskas

=> koers daalt 1 vak (ook indien er geen opbrengst is)

E. LOCS KOPEN

·  nieuwe locs koop je van de bank (meerdere mag), tweedehandse van de andere bedrijven (af te spreken prijs)

·  types in oplopende volgorde te koop

·  onderlinge verkoop mogelijk: min. prijs 10£ (enkel op einde van aankoopfase)

·  de fase bepaalt hoeveel locs een BG-spw mag bezitten (een tijdelijk teveel aan locs mag niet…)

·  vanaf fase 3 worden de treinen type 2 waardeloos en verschroot (geen compensaties)

·  de aankoop gebeurt steeds met geld uit de bedrijfskas!